ĐIỀU KIỆN ĐƯỢC TẠI NGOẠI TRONG QUÁ TRÌNH BỊ KHỞI TỐ ĐIỀU TRA

ĐIỀU KIỆN ĐƯỢC TẠI NGOẠI TRONG QUÁ TRÌNH BỊ KHỞI TỐ ĐIỀU TRA

Khi một người bị khởi tố, Cơ quan điều tra có thể áp dụng biện pháp tạm giam để phục vụ quá trình điều tra. Tuy nhiên, căn cứ theo tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi, nhân thân người phạm tội mà Cơ quan chức năng có thể xem xét để không phải tạm giam người này. Vậy hãy cùng Hãng Luật 568 tìm hiểu các trường hợp nào người phạm tội có thể được tại ngoại.

Hiện nay, tại ngoại chưa được pháp luật định nghĩa một cách rõ ràng nhưng có thể hiểu rằng đây là việc đối tượng đã có quyết định điều tra, khởi tố nhưng không bị tạm giam. Nên mặc dù chưa được pháp luật quy định cụ thể nhưng điều kiện để tại ngoại có thể được hiểu là điều kiện để không bị tạm giam.

Để được tại ngoại bị can, bị cáo phải không thuộc các trường hợp bị tạm giam theo khoản 1, 2 và 3 Điều 119 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2025) như sau:

“1. Tạm giam có thể áp dụng đối với bị can, bị cáo về tội đặc biệt nghiêm trọng, tội rất nghiêm trọng.

2. Tạm giam có thể áp dụng đối với bị can, bị cáo về tội nghiêm trọng, tội ít nghiêm trọng mà Bộ luật Hình sự quy định hình phạt tù trên 02 năm khi có căn cứ xác định người đó thuộc một trong các trường hợp sau:

a) Đã bị áp dụng biện pháp ngăn chặn khác nhưng vi phạm;

b) Không có nơi cư trú rõ ràng hoặc không xác định được lý lịch của bị can;

c) Bỏ trốn và bị bắt theo quyết định truy nã hoặc có dấu hiệu bỏ trốn;

d) Tiếp tục phạm tội hoặc có dấu hiệu tiếp tục phạm tội;

đ) Có hành vi mua chuộc, cưỡng ép, xúi giục người khác khai báo gian dối, cung cấp tài liệu sai sự thật; tiêu huỷ, giả mạo chứng cứ, tài liệu, đồ vật của vụ án, trả thù, tẩu tán tài sản liên quan đến vụ án; đe doạ, khống chế, trả thù người làm chứng, bị hại, người tố giác tội phạm và người thân thích của những người này.

3. Tạm giam có thể áp dụng đối với bị can, bị cáo về tội ít nghiêm trọng mà Bộ luật hình sự quy định hình phạt tù đến 02 năm nếu họ tiếp tục phạm tội hoặc bỏ trốn và bị bắt theo quyết định truy nã”

Căn cứ theo khoản 4 Điều 119 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2025) quy định các trường hợp không tạm giam như sau:

“4. Đối với bị can, bị cáo là phụ nữ có thai đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi, là người già yếu, người bị bệnh nặng mà có nơi cư trú và lý lịch rõ ràng thì không tạm giam mà áp dụng biện pháp ngăn chặn khác, trừ các trường hợp:

a) Bỏ trốn và bị bắt theo quyết định truy nã;

b) Tiếp tục phạm tội;

c) Có hành vi mua chuộc, cưỡng ép, xúi giục người khác khai báo gian dối, cung cấp tài liệu sai sự thật; tiêu huỷ, giả mạo chứng cứ; tài liệu, đồ vật của vụ án, tầu tán tài sản liên quan đến vụ án; đe doạ, khống chế, trả thù người làm chứng, bị hại, người tố giác tội phạm hoặc người thân thích của những người này;

d) Bị can, bị cáo về tội xâm phạm an ninh quốc gia và có đủ căn cứ xác định nếu không tạm giam đối với họ thì sẽ gây nguy hại đến an ninh quốc gia.”

Căn cứ Điều 121, Điều 122, Điều 123 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2025) các biện pháp ngăn chặn thay thế tạm giam trong trường hợp này bao gồm: bảo lĩnh, đặt tiền bảo đảm và cấm đi khỏi nơi cư trú.

Do đó, có thể coi bão lĩnh và đặt tiền đảm bảo, cấm đi khỏi nơi cư trú là các hình thức để được tại ngoại. Đồng thời, các biện pháp này buộc phải có giấy cam kết thực hiện đúng nghĩa vụ khi được tại ngoại.